ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden yükselirken, Washington yönetimi İran’ın petrol ticaretine yönelik dikkat çeken bir yaptırım hamlesine imza attı. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), İran petrolünün Çin’e satışı ve sevkiyatında rol oynadıkları gerekçesiyle 12 kişi ve kuruluş hakkında yaptırım kararı alındığını duyurdu.
ABD makamları, yaptırım uygulanan kişi ve şirketlerin İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) finansal destek sağladığını öne sürerken, İran’ın petrol gelirlerini uluslararası paravan şirketler aracılığıyla gizlemeye çalıştığını savundu. Açıklamada, elde edilen gelirlerin İran halkının refahı yerine silah programları, bölgesel vekil güçler ve güvenlik yapılanmaları için kullanıldığı iddia edildi.
İran’ın Petrol Ağı Hedefte
ABD Hazine Bakanlığı’nın açıklamasına göre yaptırım listesine alınan isimler arasında DMO’nun Şehit Purcaferi Petrol Merkezi’nin yöneticisi Ahmed Muhammedi Zade de yer aldı. Zade’nin, paravan şirketler üzerinden petrol borçlarının tahsil edilmesini organize ettiği belirtildi.
Ayrıca, İran’ın yurt dışı döviz işlemlerinden sorumlu Finans Şefi Samed Fethi Salami ile Ticaret Şefi Muhammedrıza Eşrefi Gehi de yaptırım kapsamına dahil edildi.
Washington yönetimi, bu isimlerin İran’ın petrol ticaretinden elde ettiği milyarlarca dolarlık gelirin sistem içinde dolaşmasını sağladığını savundu.
Hong Kong Merkezli Şirketlere Yaptırım
ABD’nin yaptırım listesinde Asya merkezli çok sayıda şirket de dikkat çekti. Hong Kong merkezli Hong Kong Blue Ocean Limited, Hong Kong Sanmu Limited, Jiandi HK Limited ve Max Honor International Trade Co. şirketlerinin, yaptırım altındaki tankerlerle gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarında aktif rol oynadığı belirtildi.
ABD’ye göre bu şirketler, İran petrolünün Çin’e ulaştırılmasında kritik bir lojistik ağ oluşturdu. Özellikle tanker taşımacılığı ve ticaret sözleşmeleri üzerinden milyonlarca dolarlık işlem gerçekleştirildiği ifade edildi.
Körfez Ülkelerindeki Firmalar da Listede
Yaptırımlar yalnızca Asya ile sınırlı kalmadı. Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman merkezli bazı lojistik ve enerji firmaları da kara listeye alındı.
Dubai ve Şarika merkezli Ocean Allianz Shipping LLC, Atic Energy FZE, Blanca Goods Wholesaler LLC ve Universal Fortune Trading LLC ile Umman merkezli Zeus Logistics Group’un İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) ve DMO adına gemi tedariki yaptığı, sevkiyatlara aracılık ettiği ve çeşitli ticari anlaşmalar yürüttüğü ileri sürüldü.
ABD yönetimi, yaptırımlar kapsamında söz konusu kişi ve şirketlerin ABD’de bulunan tüm mal varlıklarının dondurulduğunu ve Amerikan şirketleriyle ticaret yapmalarının yasaklandığını açıkladı.
“Ekonomik Öfke” Stratejisi Devrede
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yeni yaptırımların Trump yönetiminin uyguladığı “Ekonomik Öfke” stratejisinin devamı olduğunu belirtti.
Bessent açıklamasında, İran’ın askeri yapılanmalarını yeniden güçlendirmeye çalıştığını savunarak şu ifadeleri kullandı: “Ekonomik Öfke stratejisi, İran’ı silah programlarından, terörist vekil güçlerinden ve küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırmak için kullandığı finansman kaynaklarından mahrum bırakmayı sürdürecek.”
Petrol Piyasaları Tedirgin
Uzmanlara göre yeni yaptırımlar, küresel enerji piyasalarında da etkisini hissettirebilir. İran petrolünün özellikle Çin pazarına sevkiyatının hedef alınması, Asya enerji ticaretinde yeni gerilim başlıklarını gündeme taşıdı.
ABD’nin İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmasıyla birlikte, önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarında dalgalanma yaşanabileceği değerlendiriliyor. Özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin yeniden yükselmesi, yatırımcıların güvenli liman arayışını hızlandırabilir.
İHA