Ruhi Çenet’in ABD’de yaşayan kapalı Hasidik Yahudi topluluklarının yaşamını ve kamu desteklerinden yararlanma biçimlerini ele aldığı videosu sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Videonun ardından İsrail ve farklı ülkeler arasındaki ekonomik ilişkiler de yeniden merak konusu oldu.
Bu noktada önemli bir ayrım bulunuyor. Listede yer alan rakamlar doğrudan İsrail’e yapılan devlet yardımlarını değil, İsrail’in söz konusu ülkelerden gerçekleştirdiği ithalatın parasal büyüklüğünü gösteriyor. Dolayısıyla verileri “yardım” olarak değil, ülkeler arasındaki ticaret hacminin bir göstergesi olarak değerlendirmek gerekiyor.
Paylaşılan dış ticaret rakamlarında ABD yaklaşık 17,13 milyar dolarla diğer ülkelerden açık ara ayrılırken, İrlanda 3,24 milyar dolar, Çin 2,83 milyar dolar ve Hollanda 2,70 milyar dolarla öne çıkıyor.
20) RUSYA – 469,74 MİLYON DOLAR Listenin 20’nci sırasında Rusya bulunuyor. Paylaşılan verilere göre İsrail’in Rusya’dan gerçekleştirdiği ithalatın değeri 469,74 milyon dolar seviyesinde.
Rusya ile İsrail arasındaki ekonomik ilişkiler enerji, ham madde ve çeşitli sanayi ürünlerinin de içinde bulunduğu farklı kalemlere dayanıyor. Verilerde Rusya, ilk 20 ülke arasında en düşük ithalat tutarına sahip ülke olarak görülüyor.
19) BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ – 500,65 MİLYON DOLAR Birleşik Arap Emirlikleri listede 19’uncu sırada yer aldı. İsrail’in BAE’den yaptığı ithalatın değeri 500,65 milyon dolar olarak gösteriliyor.
İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin normalleşmesinin ardından ekonomik ve ticari temasların da dikkat çekici şekilde arttığı biliniyor. BAE'nin listede yer alması, Körfez bölgesi ile İsrail arasındaki ticari bağlantıların ulaştığı boyutu ortaya koyuyor.
18) KANADA – 554,32 MİLYON DOLAR Kanada, 554,32 milyon dolarlık rakamla listenin 18’inci sırasında bulunuyor.İsrail ile Kanada arasındaki ticaret; sanayi ürünlerinden teknolojiye, kimyasal ürünlerden farklı tüketim mallarına kadar geniş bir alana yayılıyor. Kanada'nın İsrail’in önemli ithalat ortaklarından biri olduğu görülüyor.
17) İSVİÇRE – 612,40 MİLYON DOLAR İsviçre’den gerçekleştirilen ithalatın değeri 612,40 milyon dolar olarak kayıtlara yansıdı.
Yüksek katma değerli ürünleriyle dünya ticaretinde önemli bir konuma sahip olan İsviçre, listede 17’nci sıraya yerleşti.
Romanya böylece İsrail’in Avrupa’daki önemli ticaret ortaklarından biri olarak listenin ilk 20 ülkesi arasına girdi.
15) SİNGAPUR – 735,57 MİLYON DOLAR Asya’nın önde gelen ticaret ve teknoloji merkezlerinden Singapur, 735,57 milyon dolarlık rakamla listenin 15’inci sırasında yer aldı.Singapur’un küresel elektronik ve yüksek teknoloji tedarik zincirlerindeki güçlü konumu, ülkenin uluslararası ticaretteki önemini artırıyor.
14) JAPONYA – 863,57 MİLYON DOLAR Japonya’dan İsrail’e gerçekleştirilen ihracatın, diğer bir ifadeyle İsrail’in Japonya’dan ithalatının değeri 863,57 milyon dolar olarak belirtiliyor.
Japonya böylece listede 14’üncü sırada bulunuyor. İki ülke arasındaki ticarette özellikle teknoloji ve yüksek katma değerli sanayi ürünleri dikkat çekiyor.
13) GÜNEY KORE – 883,67 MİLYON DOLAR Güney Kore 883,67 milyon dolarlık rakamla Japonya’nın hemen önünde yer aldı.Elektronik, otomotiv ve teknoloji sektörlerinde dünyanın en büyük üretim merkezlerinden biri olan Güney Kore, İsrail’in Asya’daki önemli ticaret ortakları arasında bulunuyor.
12) İSPANYA – 941,22 MİLYON DOLAR İspanya, İsrail’in en fazla ithalat yaptığı ülkeler listesinde 12’nci sırada. Paylaşılan rakama göre ithalat değeri 941,22 milyon dolar.Bu rakamla İspanya, listede 1 milyar dolar sınırına yaklaşan ülkeler arasında yer aldı.
11) BREZİLYA – 1,15 MİLYAR DOLAR Brezilya ile birlikte listedeki rakamlar milyar dolar seviyesine çıkıyor. İsrail’in Brezilya’dan yaptığı ithalatın değeri 1,15 milyar dolar olarak gösteriliyor.
Güney Amerika’nın en büyük ekonomisi olan Brezilya, 11’inci sırada yer alarak İsrail’in önemli tedarikçi ülkelerinden biri konumunda bulunuyor.
10) İTALYA – 1,18 MİLYAR DOLAR Listenin ilk 10'una giren İtalya’dan yapılan ithalat 1,18 milyar dolar seviyesinde.İtalya, Avrupa’nın büyük üretim merkezlerinden biri olması nedeniyle İsrail’in Avrupa’daki önemli ticaret ortakları arasında yer alıyor.
9) BELÇİKA – 1,48 MİLYAR DOLAR Belçika 1,48 milyar dolarlık ithalat değeriyle dokuzuncu sırada bulunuyor.Avrupa’nın önemli lojistik ve ticaret merkezlerinden biri olan Belçika’nın İsrail ile ticaretindeki yüksek rakam listenin dikkat çeken kalemlerinden biri oldu.
8) BİRLEŞİK KRALLIK – 1,53 MİLYAR DOLAR Birleşik Krallık, 1,53 milyar dolarlık rakamla listenin sekizinci sırasında yer aldı.
Londra'nın küresel finans ve ticaret merkezlerinden biri olması ve iki ülke arasındaki uzun yıllara dayanan ekonomik ilişkiler, Birleşik Krallık'ı İsrail’in önemli ticaret ortaklarından biri haline getiriyor.
7) HONG KONG – 1,98 MİLYAR DOLAR Hong Kong’dan yapılan ithalat 1,98 milyar dolar seviyesine ulaşıyor.Yaklaşık 2 milyar dolarlık değerle listenin yedinci sırasında bulunan Hong Kong, özellikle Asya merkezli küresel ticaret ağlarındaki konumuyla dikkat çekiyor.
6) HİNDİSTAN – 2,21 MİLYAR DOLAR Listenin altıncı sırasında Hindistan bulunuyor. İsrail’in Hindistan’dan gerçekleştirdiği ithalatın değeri 2,21 milyar dolar.Hindistan ve İsrail arasında son yıllarda teknoloji, sanayi, tarım ve savunma dahil birçok alanda ekonomik ilişkiler dikkat çekiyor. Veriler, Hindistan'ın İsrail açısından önemli bir Asya ticaret ortağı olduğunu gösteriyor.
5) ALMANYA – 2,28 MİLYAR DOLAR Almanya 2,28 milyar dolarlık rakamla ilk 5'e girdi.
Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden Almanya; otomotiv, makine, kimya ve ileri teknoloji sektörlerindeki güçlü üretim kapasitesiyle İsrail’in önemli ithalat kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.
4) HOLLANDA – 2,70 MİLYAR DOLAR Hollanda, 2,70 milyar dolarlık ithalat değeriyle listenin dördüncü sırasında bulunuyor.Avrupa’nın en önemli lojistik merkezlerinden biri olan Hollanda, özellikle Rotterdam Limanı ve güçlü yeniden ihracat altyapısıyla dünya ticaretinde kilit bir konuma sahip.
3) ÇİN – 2,83 MİLYAR DOLAR Listenin üçüncü sırasında Çin yer alıyor. İsrail’in Çin’den yaptığı ithalat 2,83 milyar dolar seviyesinde.Dünyanın en büyük üretim merkezlerinden biri olan Çin’den elektronik ürünler, makineler, tüketim ürünleri ve çeşitli sanayi malları dünyanın çok sayıda ülkesine ihraç ediliyor. İsrail de Çin’in önemli ticaret ortaklarından biri konumunda.
2) İRLANDA – 3,24 MİLYAR DOLAR Listenin en dikkat çekici ülkelerinden biri İrlanda oldu. İsrail’in İrlanda’dan yaptığı ithalatın değeri 3,24 milyar dolar olarak gösteriliyor.
İrlanda’nın bu kadar üst sırada bulunmasında yüksek katma değerli teknoloji ve elektronik ürünlerinin önemli rol oynadığı belirtiliyor. Özellikle elektronik entegre devreler ve mikroçip ticareti iki ülke arasındaki dış ticaret rakamlarını yukarı taşıyan başlıca kalemler arasında gösteriliyor.
Intel'in İrlanda’daki Leixlip tesisleri ile İsrail’deki Kiryat Gat operasyonlarının küresel üretim ve tedarik ağı içerisindeki bağlantıları da İrlanda-İsrail teknoloji ticaretinin dikkat çeken unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
1) ABD – 17,13 MİLYAR DOLAR Listenin zirvesinde ise büyük farkla Amerika Birleşik Devletleri bulunuyor. Paylaşılan verilere göre İsrail’in ABD’den gerçekleştirdiği ithalatın toplam değeri 17,13 milyar dolar seviyesinde. ABD’nin rakamı, ikinci sıradaki İrlanda'nın yaklaşık beş katına ulaşıyor. ABD ile İsrail arasındaki ekonomik ilişkiler teknoloji, havacılık, savunma, makine, elektronik ve çok sayıda farklı sektörü kapsıyor. ABD'nin İsrail'e ayrıca devlet düzeyinde mali ve askeri destek sağlaması ise burada verilen ticari ithalat rakamlarından ayrı bir başlık olarak değerlendiriliyor.
ABD AÇIK ARA ZİRVEDE Paylaşılan listeye göre İsrail’in en fazla ithalat yaptığı ilk 5 ülke sırasıyla ABD, İrlanda, Çin, Hollanda ve Almanya oldu. ABD’nin 17,13 milyar dolarlık rakamı listenin geri kalanından belirgin biçimde ayrıldı. İlk 20 ülkenin tamamı şöyle sıralandı: ABD 17,13 milyar dolar, İrlanda 3,24 milyar dolar, Çin 2,83 milyar dolar, Hollanda 2,70 milyar dolar, Almanya 2,28 milyar dolar, Hindistan 2,21 milyar dolar, Hong Kong 1,98 milyar dolar, Birleşik Krallık 1,53 milyar dolar, Belçika 1,48 milyar dolar, İtalya 1,18 milyar dolar, Brezilya 1,15 milyar dolar, İspanya 941,22 milyon dolar, Güney Kore 883,67 milyon dolar, Japonya 863,57 milyon dolar, Singapur 735,57 milyon dolar, Romanya 706,29 milyon dolar, İsviçre 612,40 milyon dolar, Kanada 554,32 milyon dolar, Birleşik Arap Emirlikleri 500,65 milyon dolar ve Rusya 469,74 milyon dolar. Ruhi Çenet’in videosunun ardından yeniden gündeme taşınan ekonomik ilişkiler sosyal medyada farklı yorumlara neden olurken, listedeki rakamların Yahudi topluluklarına yapılan ödeme veya İsrail’e verilen doğrudan yardım değil, dış ticaret kapsamında İsrail’in yaptığı ithalat tutarları olduğu ayrımı önem taşıyor.
KAYNAK: HABER7
HABER MERKEZİ
ü
