Depremin ne zaman meydana geleceğini önceden bilmek mümkün değil. Bu nedenle özellikle gece saatlerinde yaşanabilecek bir sarsıntıya karşı yatak odasının önceden güvenli hale getirilmesi büyük önem taşıyor.
AFAD, deprem sırasında bina içerisinde bulunan kişilerin panik yapmamasını, camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durmasını, baş ve boyun bölgesini korumasını ve “Çök-Kapan-Tutun” hareketini uygulamasını öneriyor.
Uykuda deprem olursa yataktan hemen kalkmalı mı?
Sarsıntı başladığı anda refleks olarak kapıya veya merdivenlere koşmak tehlikeli olabilir.
AFAD’ın deprem anına ilişkin önerilerine göre sarsıntı sırasında merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşulmaması ve bina terk edilmeye çalışılmaması gerekiyor.
Bu nedenle gece uykudan depremle uyanıldığında ilk olarak çevredeki risklerin değerlendirilmesi gerekiyor.
Yatağın üzerinde ağır bir eşya, avize, dolap, raf veya kırılabilecek cam bulunmuyorsa baş ve boyun yastıkla korunarak sarsıntının geçmesi beklenebilir. Güvenli bir noktaya ulaşmak için odanın içinde koşmak ise düşme ve yaralanma riskini artırabilir.
Baş ve boyun mutlaka korunmalı
Deprem sırasında en önemli noktalardan biri baş ve boyun bölgesini düşebilecek cisimlerden korumak.
AFAD, başın iki el arasına alınmasını veya yastık, kitap gibi koruyucu bir malzemeden yararlanılmasını öneriyor. Sarsıntı sona erene kadar güvenli pozisyonun korunması gerekiyor.
Gece depreminde yatakta bulunan kişiler için ulaşılması en kolay koruyucu malzeme genellikle yastık oluyor.
Yatağın yanında dolap varsa dikkat
Yatak odalarında en büyük risklerden biri sabitlenmemiş gardıroplar, kitaplıklar, aynalar ve televizyonlar.
Sarsıntı sırasında bu eşyalar devrilebilir veya üzerlerindeki nesneler düşebilir. AFAD da sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve benzeri eşyalardan uzak durulmasını tavsiye ediyor.
Bu nedenle depremden önce yatağın çevresindeki ağır mobilyaların duvara sabitlenmesi, yatak başının pencere ve büyük dolaplardan uzak tutulması önem taşıyor.
Gece depreminde camlara yaklaşmayın
Karanlıkta kırılan camları fark etmek zor olabilir.
Deprem sırasında pencere, cam kapı, ayna ve diğer kırılabilecek yüzeylerden uzak durulmalı. AFAD’ın güvenli yaşam önerilerinde de camlardan, yüksek mobilyalardan ve düşebilecek eşyalardan uzak durulması gerektiği belirtiliyor.
Sarsıntı sonrasında yataktan kalkarken de yerde kırık cam bulunabileceği ihtimali göz önünde bulundurulmalı.
Deprem olurken merdivene koşmayın
En sık yapılan hatalardan biri, deprem başlar başlamaz merdivenlere yönelmek.
Ancak sarsıntı devam ederken merdivenlere veya bina çıkışına koşmak ciddi risk oluşturabilir. Asansör ise kesinlikle kullanılmamalı.
Tahliye, sarsıntı sona erdikten sonra ve güvenli bir çıkış yolu bulunduğundan emin olunduktan sonra yapılmalı.
Gece depremine karşı yatak odası nasıl hazırlanmalı?
Deprem sırasında doğru davranmak kadar, önceden alınacak önlemler de önemli.
Yatak odasında gardırop, kitaplık ve raf gibi ağır eşyalar duvara sabitlenmeli. Yatağın üzerinde ağır tablo, raf veya büyük ayna bulundurulmamalı. Yatak mümkünse pencerenin hemen yanında konumlandırılmamalı.
Ayrıca yatağın yakınında sağlam tabanlı bir ayakkabı ve el feneri bulundurmak, sarsıntı sonrasında kırık cam ve karanlık nedeniyle oluşabilecek yaralanma riskini azaltabilir.
Sarsıntı geçtikten sonra ne yapılmalı?
Deprem sona erdiğinde çevrede gaz kokusu, yangın veya yapısal hasar olup olmadığı kontrol edilmeli.
AFAD, sarsıntı sonrasında gerekli durumlarda elektrik, gaz ve su vanalarının kapatılmasını ve güvenli şekilde binadan çıkılarak belirlenen toplanma alanına gidilmesini öneriyor. Telefonların ise acil durumlar dışında gereksiz yere kullanılmaması gerekiyor.
Artçı sarsıntı ihtimali de unutulmamalı. Artçı deprem sırasında da ana depremde uygulanan güvenlik hareketleri tekrarlanmalı.
Gece uykuda deprem olursa yapılmaması gerekenler
Deprem sırasında panikle pencereden veya balkondan atlamak, merdivenlere koşmak, asansör kullanmak ve camlara yaklaşmak ciddi yaralanmalara neden olabilir.
En önemli kural, mümkün olduğunca sakin kalmak, baş ve boynu korumak ve sarsıntı sona erene kadar güvenli bir pozisyonda beklemek.
Gece meydana gelebilecek bir depreme karşı yatak odasını önceden hazırlamak ve aile bireyleriyle deprem planı oluşturmak ise olası bir sarsıntıda doğru hareket etmeyi kolaylaştırabilir.
