Depremlerde can kayıplarının artmasının en büyük nedenlerinden biri, vatandaşların sarsıntı anında nasıl hareket edeceğini bilmemesidir. Peki, deprem sırasında hayatta kalma ihtimalini artırmak için neler yapılmalı? İşte uzmanların önerdiği hayati adımlar…
Bina İçindeyseniz Yapmanız Gerekenler
Deprem sırasında kapalı bir alanda bulunan kişilerin ilk ve en önemli adımı panik yapmamaktır. Panik, insanların yanlış kararlar vererek bina içinde koşmasına, merdivenlere yönelmesine ve yaralanmaların artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle sakin kalmak ve doğru pozisyonu almak hayati önem taşır.
Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve ağır eşyaların bulunduğu bölgelerden uzak durulması gerekir. Güvenli bir nokta bularak “Çök-Kapan-Tutun” hareketi yapılmalı ve baş-boyun bölgesi ellerle ya da yastık, kitap gibi koruyucu nesnelerle korunmalıdır. Masa, koltuk, kanepe veya içi dolu sandık gibi hacimli eşyaların yanında hayat üçgeni oluşturmak, depremde en çok önerilen korunma şeklidir.
Yatakta yakalanan kişilerin de panik yapmadan orada kalması, üzerlerine düşecek eşya yoksa yastıkla başlarını koruması önerilir. Odanın güvenli bir köşesine ulaşmak mümkünse dikkatli şekilde geçiş yapılabilir.
Deprem sırasında en çok yapılan hatalardan biri de kapılara yönelmektir. İç mekan kapılarının büyük kısmı depreme dayanıklı değildir ve koruma sağlamaz. Bu nedenle kapı eşikleri güvenli alan olarak değerlendirilmemelidir. Aynı şekilde merdivenlere koşmak, sarsıntı sırasında binadan çıkmaya çalışmak son derece tehlikelidir. Araştırmalar, yaralanmaların büyük kısmının bina içinde hareket ederken gerçekleştiğini göstermektedir.
Sarsıntı geçene kadar asansör kullanılmamalı, balkona çıkılmamalı ve kesinlikle atlama girişiminde bulunulmamalıdır. Deprem sırasında elektrik kesintileri ve yangın alarmları devreye girebileceği için elektrik düğmelerine dokunmaktan kaçınmak gerekir.
Sarsıntı bittikten sonra elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Hazırlanan acil durum çantası alınarak önceden belirlenen yoldan binadan çıkılmalı ve toplanma alanına gidilmelidir.
Açık Alandaysanız Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dışarıdaysanız mümkün olduğunca dışarıda kalmak en güvenli seçenektir. Ancak bulunduğunuz noktada enerji hatları, direkler, ağaçlar, binalar ve duvar diplerinden uzaklaşarak açık bir alan bulunmalıdır.
Açık arazide çömelerek etraftan gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunması gerekir. Deniz kıyısında bulunuluyorsa tsunami riskine karşı bölgeden uzaklaşmak önemlidir. Ayrıca toprak kayması riskinin bulunduğu yamaçlar, kaya düşme ihtimali olan bölgeler ve derin çatlakların bulunduğu alanlardan hızla uzaklaşılmalıdır.
Binalardan düşebilecek baca parçaları, cam kırıkları ve sıvalar ciddi yaralanmalara yol açtığından güvenli mesafe korunmalıdır.
Araç Kullanıyorsanız Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında araç kullanıyorsanız panikle ani fren yapmak yerine yol durumuna göre sağa yanaşıp aracı durdurmak en doğru adımdır. Araç güvenli bir yerdeyse kontak anahtarı üzerinde bırakılarak içeride sarsıntının geçmesi beklenebilir. Ancak araç meskun mahalde veya riskli bir noktadaysa araç terk edilerek açık alana geçilmelidir.
Tünelde bulunuluyorsa çıkışa yakın değilse araçtan inilip aracın yanına yan yatarak baş-boyun bölgesi korunmalıdır.
Kapalı otoparklarda araç içinde kalmak risklidir. Tavan çökmesi durumunda araç kabini kişiyi koruyabilir ancak içeride olmak ezilme riskini artırır. Bu nedenle aracın yanına yatmak daha güvenlidir.
Toplu Taşıma Araçlarındaysanız
Metro ve tren gibi araçlarda deprem olduğunda kesinlikle dışarı çıkılmamalıdır. Elektrik hatları ve diğer trenlerin oluşturabileceği riskler nedeniyle araç içinde kalmak en güvenli seçenektir. Askı ve korkuluklara tutunarak personelin yönlendirmeleri takip edilmelidir.
Enkaz Altında Kaldıysanız Hayati Uyarılar
Enkaz altında kalan kişilerin yapacağı en ufak yanlış hareket bile toz solumaya ve oksijen kaybına neden olabilir. Bu nedenle hareket etmemek, toz kaldırmamak ve enerji tüketmemek hayati önem taşır.
Kibrit ya da çakmak yakılmamalı; ağız ve burun bir bezle kapatılmalıdır. Konum bildirmek için bağırmak yerine borulara veya duvarlara vurmak ve ıslık kullanmak çok daha etkili yöntemlerdir. Bağırmak yalnızca son çare olmalıdır.
HABER MERKEZİ