Deprem anında yaşanan panik, çoğu zaman yanlış hareketlere neden oluyor. Oysa doğru bilgiyle hareket etmek, saniyeler içinde alınacak doğru pozisyonla hayat kurtarabiliyor.
Deprem Anında En Güvenli Yerler
Uzmanlara göre deprem sırasında en güvenli alanlar, taşıyıcı unsurlara yakın ve devrilebilecek eşyalardan uzak noktalar olarak öne çıkıyor. Ev içinde en güvenli kabul edilen alanlar şunlar:
- Kolon ve kiriş dipleri: Binanın taşıyıcı sistemine yakın olmak, göçme riskinin daha az olduğu alanlarda bulunmayı sağlar.
- Sağlam masa veya yatak kenarları: Özellikle çök–kapan–tutun hareketiyle birlikte uygulandığında koruyucu bir boşluk oluşturur.
- İç duvar köşeleri: Dış duvarlara kıyasla daha dayanıklıdır.
- Banyo ve tuvaletler: Küçük hacimli olmaları ve tesisat yapısı nedeniyle görece daha güvenli olabilir.
Bu alanlarda bulunurken baş ve boyun mutlaka korunmalı, sarsıntı geçene kadar pozisyon bozulmamalıdır.
Pencere, Balkon ve Merdivenlerden Uzak Durun
Deprem sırasında yapılan en büyük hatalardan biri, panikle balkona veya merdivenlere yönelmektir. Uzmanlar bu noktaların en tehlikeli alanlar olduğunu vurguluyor.
- Pencereler ve cam yüzeyler: Kırılan camlar ciddi yaralanmalara yol açabilir.
- Balkonlar: Çökme ve düşme riski taşır.
- Merdivenler: Yapısal olarak zayıf bölgelerdir ve sarsıntı sırasında çökebilir.
- Asansörler: Deprem sırasında kesinlikle kullanılmamalıdır.
Deprem anında bina dışına çıkmaya çalışmak da büyük risk oluşturur. Enkaz, cam ve tabela düşmeleri ölümcül sonuçlara yol açabilir.
Yatakta Yakalananlar Ne Yapmalı?
Deprem gece saatlerinde meydana gelirse, yataktan fırlamak yerine baş ve boynu yastıkla koruyarak yatak yanında çök–kapan–tutun pozisyonu almak önerilir. Özellikle yatak başına yakın sabitlenmemiş dolap ve raflardan uzak durulmalıdır.
Açık Alanda En Güvenli Noktalar
Depreme dışarıda yakalananların da dikkat etmesi gereken kritik noktalar vardır. Açık alanda:
- Binalardan, elektrik direklerinden ve ağaçlardan uzak durulmalı
- Duvar diplerinden kaçınılmalı
- Mümkünse açık ve geniş alanlara yönelinmeli
Araç içindeyken deprem olursa, güvenli bir yerde durup araç içinde kalmak en doğru davranıştır.
Deprem Sonrası da Risk Bitmiyor
Sarsıntı sona erdikten sonra hemen ayağa kalkmak ve bina dışına çıkmak tehlikeli olabilir. Artçı depremler göz önünde bulundurulmalı, gaz ve elektrik kontrolleri yapılmalı, bina hasarlıysa içeri girilmemelidir.
Doğru Bilgi Hayat Kurtarır
Depremde en güvenli alanı bilmek kadar, bu bilgiyi önceden öğrenmek ve alışkanlık haline getirmek de büyük önem taşıyor. Ev içinde güvenli alanların belirlenmesi, mobilyaların sabitlenmesi ve aile bireyleriyle deprem planı yapılması, olası can kayıplarının önüne geçebilir.
Deprem kaçınılmaz olabilir ancak doğru davranış, sonucu değiştirebilir.
Serpil ADAK
