Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması, bireysel ve yapısal önlemleri hayati hale getiriyor. Deprem öncesinde alınacak doğru tedbirler, deprem anında doğru davranışlar ve deprem sonrasında bilinçli hareket etmek can ve mal kayıplarını önemli ölçüde azaltıyor. Uzmanların ve resmi kurumların yıllardır altını çizdiği kurallar, afetlere karşı hazırlıklı olmanın temelini oluşturuyor.
Yerleşim ve Yapı Güvenliği Hayati Öneme Sahip
Depreme karşı en önemli adım, doğru yerleşim alanlarının belirlenmesiyle başlıyor. Kaygan, gevşek zeminli, eğimli ve ovalık alanlar iskâna açılmamalı; dik yamaçlar, boğazlar ve vadiler yapılaşmadan uzak tutulmalıdır. Çok kar alan ve çığ riski bulunan bölgelerde bina yapılmaması gerektiği vurgulanıyor. Yapılar, mutlaka güncel yapı tekniği ve inşaat yönetmeliğine uygun şekilde inşa edilmeli; imar planında konut alanı olarak belirlenmeyen yerlere yapı yapılmamalıdır. Mevcut binaların dayanıklılığı artırılmalı ve konutlar için deprem sigortası yaptırılmalıdır.
Ev İçinde Alınacak Yapısal Olmayan Önlemler
Deprem sırasında yaşanan yaralanmaların büyük bölümü, devrilen veya düşen eşyalar nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle dolaplar, raflar ve beyaz eşyalar duvara sabitlenmeli; dolap üstlerine konulan eşyalar kaymayı önleyici aparatlar ile güvence altına alınmalıdır. Avizeler, klimalar ve ağır tavan ekipmanları sağlam kancalarla monte edilmelidir. Gaz, elektrik ve su sistemleri otomatik güvenlik donanımlarıyla desteklenmeli; zehirli, yanıcı ve patlayıcı maddeler düşmeyecek şekilde muhafaza edilmelidir. Acil çıkış yolları açık tutulmalı, kapılar dışa doğru açılmalı ve asansörlerde “Deprem Sırasında Kullanılmaz” uyarıları mutlaka yer almalıdır.
Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem anında panik yapılmaması hayati önem taşıyor. Sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulmalı; sağlam masa, koltuk veya yatak yanlarında hayat üçgeni oluşturulmalıdır. “Çök–Kapan–Tutun” hareketi uygulanmalı, baş ve boyun korunmalıdır. Merdivenlere yönelmek, balkona çıkmak, pencereden atlamak ve asansör kullanmak kesinlikle yapılmaması gereken davranışlar arasında yer alıyor. Telefonlar yalnızca acil durumlar için kullanılmalı, kibrit veya çakmak yakılmamalıdır.
Açık Alanda, Araçta ve Toplu Taşımada Deprem
Açık alanda bulunanların bina, duvar, ağaç ve enerji hatlarından uzak durması gerekiyor. Deniz kıyılarından uzaklaşılmalı, toprak kayması riski olan alanlar terk edilmelidir. Araç kullanırken sarsıntı yaşanırsa, güvenli bir yerde durulmalı; köprü, tünel veya enerji hatları yakınındaysa araç terk edilerek açık alana geçilmelidir. Metro ve trenlerde ise panikle araçtan inilmemeli, görevlilerin talimatlarına uyulmalıdır.
Deprem Sonrası Bilinçli Hareket Hayat Kurtarır
Deprem sonrası öncelik, kişisel güvenliğin sağlanmasıdır. Gaz kokusu alınması halinde vanalar kapatılmalı, bina terk edilmelidir. Hasarlı binalara artçı sarsıntılar bitene kadar girilmemelidir. Acil durum çantası alınarak toplanma alanlarına gidilmeli, radyo ve resmi duyurular takip edilmelidir. Yıkıntı altında kalanların ise enerjilerini kontrollü kullanarak kurtarma ekiplerine ses veya vuruşla sinyal vermesi öneriliyor.
HABER MERKEZİ
