Depremler sırasında yaşanan can ve mal kayıplarının en önemli nedenlerinden biri, bireylerin sarsıntı anında nasıl davranmaları gerektiğini bilmemesidir. Oysa doğru hareketler, hayatta kalma şansını önemli ölçüde artırır. Deprem anında yapılması ve kesinlikle kaçınılması gerekenler, bulunulan ortama göre farklılık gösterir.
Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında panik yapmak en büyük hatalardan biridir. Sarsıntı başladığında sakin kalmaya çalışılmalı ve güvenli bir alan bulunmalıdır.
Sabitlenmemiş dolaplar, raflar, pencereler ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Sağlam bir masa altına girerek ya da dolgun ve hacimli koltuk, kanepe gibi eşyaların yanına çömelerek “hayat üçgeni” oluşturulmalıdır. Baş ve ense iki el arasına alınarak korunmalı, sarsıntı bitene kadar bu pozisyonda kalınmalıdır.
Camlar, dış duvarlar, kapılar, aydınlatma armatürleri ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Yataktaysanız ve üzerinize düşebilecek ağır bir eşya yoksa bulunduğunuz yerde kalıp başınızı yastıkla koruyabilirsiniz.
Merdivenlere veya çıkışlara yönelmek, balkonlara çıkmak, pencerelerden atlamak ve asansör kullanmak son derece tehlikelidir. Araştırmalar, deprem sırasında en fazla yaralanmanın bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken meydana geldiğini ortaya koymaktadır.
Telefonlar yalnızca acil durum ve yangın ihbarları için kullanılmalı; kibrit, çakmak yakılmamalı ve elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Elektriklerin kesilebileceği ve yangın söndürme sistemlerinin devreye girebileceği unutulmamalıdır.
Sarsıntı Sonrası Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Daha önceden hazırlanmış acil durum çantası alınarak bina, belirlenen güvenli tahliye yolundan terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir.
Büyük depremlerin ardından artçı sarsıntılar yaşanır. Bu nedenle hasarlı binalara sarsıntılar tamamen bitmeden kesinlikle girilmemelidir. Artçı depremler sırasında da ana depremde uygulanması gereken kurallar aynen geçerlidir.
Açık Alandaysanız Nasıl Davranmalısınız?
Deprem sırasında dışarıdaysanız bulunduğunuz yerde kalmanız en güvenli seçenektir. Binalardan, enerji hatlarından, ağaçlardan, direklerden ve duvar diplerinden uzak durulmalıdır.
Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Deniz kıyısından uzaklaşılmalı, toprak kayması, kaya veya taş düşme riski olan yamaç altlarında bulunulmamalıdır.
En büyük tehlikenin binaların dış duvarlarının yıkılması olduğu unutulmamalıdır. Depremlerde yaşanan can kayıplarının önemli bir kısmı, bina içinden dışarı kaçmaya çalışırken meydana gelmektedir.
Araç Kullanıyorsanız Dikkat Edilmesi Gerekenler
Araçla seyir halindeyken deprem olursa, güvenli bir noktada yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalıdır. Binalardan, ağaçlardan, direklerden ve üst geçitlerden uzak durulmalı; kontak anahtarı üzerinde bırakılarak araç içinde beklenmelidir.
Sarsıntı geçtikten sonra hasar görmüş yol, köprü ve rampalar kullanılmamalıdır. Eğer araç güvenli bir konumda değilse terk edilerek açık alanlara geçilmelidir.
Tünel içinde bulunanlar çıkışa yakın değilse araçtan inip aracın yanına yatmalı; kapalı otoparklarda ise araç dışına çıkılarak yanına uzanılmalıdır.
Toplu Taşıma Araçlarındaysanız
Metro ve trenlerde deprem sırasında araçtan inilmemelidir. Elektrik çarpması veya başka bir trenin çarpma riski bulunmaktadır. Araç içinde sıkıca tutunulmalı ve görevli personelin talimatları dikkatle izlenmelidir.
Enkaz Altında Kaldıysanız Ne Yapmalısınız?
Enkaz altında kibrit veya çakmak yakılmamalı, gereksiz hareket edilerek toz kaldırılmamalıdır. Ağız ve burun mendil veya kıyafetle kapatılmalıdır.
Yeriniz arama kurtarma ekiplerine borulara ya da duvarlara vurarak veya ıslık çalarak bildirilmeli, bağırma son çare olarak kullanılmalıdır. Sürekli bağırmak, tehlikeli miktarda toz yutulmasına neden olabilir.
HABER MERKEZİ
