Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeği, bireysel ve toplumsal hazırlığın hayati önemini her fırsatta ortaya koyuyor. Deprem öncesinde alınacak doğru önlemler, sarsıntı anında doğru davranış biçimleri ve deprem sonrasında yapılması gerekenler; can ve mal kayıplarını en aza indirmede belirleyici rol oynuyor. Uzman kurumların uyarıları doğrultusunda hazırlanan bu rehber niteliğindeki bilgiler, deprem gerçeğiyle yaşayan herkes için yol gösterici nitelik taşıyor.
Deprem Öncesi Yapısal Önlemler Hayat Kurtarıyor
Yerleşim alanlarının belirlenmesinde zemin yapısı büyük önem taşıyor. Kaygan, gevşek, ovalık ve eğimli araziler iskâna açılmamalı; dik yamaçlar, vadiler ve çığ riski bulunan bölgelerde yapılaşmadan kaçınılmalı. Konutların, yapı tekniğine ve güncel inşaat yönetmeliklerine uygun şekilde, deprem etkilerine dayanıklı olarak inşa edilmesi gerekiyor. İmar planında konut alanı olarak belirlenmeyen yerlere yapı yapılmaması da riskleri azaltan temel kurallar arasında yer alıyor. Mevcut binaların dayanıklılığının artırılması ve konutlar için zorunlu deprem sigortasının yaptırılması da ihmal edilmemesi gereken adımlar arasında bulunuyor.
Ev İçinde Alınacak Basit Ama Etkili Önlemler
Depremde oluşan yaralanmaların önemli bir bölümü, yapısal olmayan yani ev içindeki eşyaların devrilmesiyle meydana geliyor. Dolapların, rafların ve devrilebilecek büyük eşyaların duvara sabitlenmesi, dolap üstlerine konulan eşyaların kaymayı önleyici aparatlar ile tutturulması büyük önem taşıyor. Soba ve ısıtıcıların sabitlenmesi, avize ve klimaların sağlam kancalarla asılması, ağır eşyaların bulunduğu dolap kapaklarına mekanik kilit takılması öneriliyor. Gaz, elektrik ve su tesisatlarının otomatik sistemlerle güvence altına alınması, olası yangın ve patlama risklerini azaltıyor.
Afet Planı ve Acil Durum Hazırlığı Şart
Her hanede ve iş yerinde, tüm bireylerin katılımıyla bir afet hazırlık planı oluşturulmalı ve bu plan en geç altı ayda bir gözden geçirilmeli. Aile bireyleriyle alternatif buluşma noktaları ve şehir dışı bir iletişim kişisi belirlenmeli. Kimlik, tapu, sigorta belgeleri gibi önemli evrakların kopyaları su geçirmez şekilde saklanmalı. Ayrıca bina yönetimleri tarafından uygun yangın söndürme cihazları temin edilmeli ve periyodik bakımları yaptırılmalı.
Deprem Anında Panik Değil, Doğru Hareket
Deprem sırasında bina içindeyseniz panik yapılmamalı, sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulmalı. Sağlam bir masa altına girerek ya da koltuk gibi hacimli eşyaların yanında “çök–kapan–tutun” hareketiyle hayat üçgeni oluşturulmalı. Asansör kullanılmamalı, balkonlara çıkılmamalı ve pencerelerden atlanmamalı. Açık alandaysanız bina, direk ve enerji hatlarından uzak durulmalı; araç kullanıyorsanız güvenli bir yerde durarak sarsıntının geçmesi beklenmeli.
HABER MERKEZİ