Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde bulunması, deprem konusunda bilinçli olmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Özellikle deprem anında yapılan yanlış hareketler, sarsıntının oluşturduğu riskleri artırabiliyor.
Deprem başladığında birçok kişi paniğe kapılarak kapıya yöneliyor ve binayı terk etmeye çalışıyor. Ancak şiddetli sarsıntı sırasında ayakta durmak ve dengeli hareket etmek oldukça zorlaşabiliyor.
Bu sırada devrilen dolaplar, düşen eşyalar, kırılan camlar ve tavandan kopabilecek parçalar ciddi yaralanmalara neden olabiliyor.
Bu nedenle deprem sırasında dışarı koşmak yerine bulunulan yerde güvenli bir pozisyon almak ve sarsıntının sona ermesini beklemek gerekiyor.
DEPREMDE KAPI EŞİĞİNDE DURMAK GÜVENLİ Mİ?
Deprem sırasında kapı eşiğinde durmanın güvenli olduğuna yönelik yaygın bir inanış bulunuyor. Ancak kapı eşikleri her binada güvenli bir alan oluşturmuyor.
Özellikle modern yapılarda kapı eşiklerinin diğer alanlara göre daha dayanıklı olduğu söylenemiyor.
Ayrıca deprem sırasında kapıların aniden açılıp kapanması, çevredeki eşyaların devrilmesi veya duvar parçalarının düşmesi yaralanma riskini artırabiliyor.
Bu nedenle deprem anında kapı eşiğinde beklemek yerine sağlam bir masa altında korunmak ve baş ile boyun bölgesini güvence altına almak daha doğru bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
DEPREM ANINDA NE YAPILMALI?
Deprem sırasında uygulanması gereken en önemli güvenlik yöntemlerinden biri Çök-Kapan-Tutun hareketidir.
Bu hareket, sarsıntı sırasında kişinin dengesini kaybederek düşmesini ve çevreden gelebilecek darbelere maruz kalmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Çök: Deprem başladığında dizlerinizin üzerine çökerek dengenizi koruyun.
Kapan: Başınızı ve ensenizi kollarınızla koruyun. Mümkünse sağlam bir masanın altına girin.
Tutun: Sarsıntı sona erene kadar bulunduğunuz güvenli noktaya tutunun.
Deprem devam ederken ayağa kalkmaya, odalar arasında koşmaya veya binadan çıkmaya çalışmamak büyük önem taşıyor.
DEPREMDE EVİN EN GÜVENLİ YERİ NERESİ?
Deprem sırasında evin en güvenli noktası, odaların düzenine, eşyaların konumuna ve binanın özelliklerine göre değişiklik gösterebiliyor.
Genellikle sağlam bir masanın altı, camlardan uzak ve ağır eşyaların devrilme ihtimalinin düşük olduğu alanlar korunmak için daha uygun kabul ediliyor.
Deprem sırasında özellikle şu bölgelerden uzak durulması gerekiyor:
- Pencere ve cam kapıların yakınları
- Sabitlenmemiş kitaplık ve gardıropların önü
- Ağır avizelerin altı
- Balkonlar ve merdiven boşlukları
- Devrilme riski bulunan büyük mobilyaların çevresi
- Üzerine ağır eşya düşebilecek alanlar
Ev içerisinde önceden güvenli noktaların belirlenmesi, deprem anında paniğin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
DEPREM SIRASINDA MERDİVENLERE KOŞMAK NEDEN TEHLİKELİ?
Deprem başladığında binadan çıkmaya çalışan kişilerin sıklıkla yöneldiği yerlerden biri merdivenler oluyor.
Ancak sarsıntı sırasında merdivenlerde hareket etmek ciddi yaralanma riskleri taşıyor.
Şiddetli deprem sırasında merdivenlerde dengenin kaybedilmesi, düşmelere ve diğer kişilerle çarpışmalara neden olabiliyor.
Aynı şekilde asansör kullanmak da oldukça tehlikeli. Elektrik kesintisi veya mekanik sorunlar nedeniyle asansörde mahsur kalma riski bulunuyor.
Bu nedenle deprem sırasında merdivenlere yönelmekten ve asansör kullanmaktan kaçınılması gerekiyor.
GECE UYKUDA DEPREM OLURSA NE YAPILMALI?
Deprem gece saatlerinde meydana geldiğinde uykudan aniden uyanan kişiler ne yapacaklarını bilemeyebiliyor.
Özellikle karanlıkta hızla ayağa kalkmak ve kapıya koşmak, düşme ve yaralanma riskini artırabiliyor.
Depreme yatakta yakalanan kişilerin, yakınlarında doğrudan tehlike oluşturan ağır eşyalar bulunmuyorsa yatakta kalarak baş ve boyun bölgelerini yastıkla korumaları öneriliyor.
Yatağın yakınında büyük camlar, aynalar veya devrilebilecek dolapların bulunmaması da önceden alınabilecek önemli tedbirler arasında yer alıyor.
DEPREM BİTTİKTEN SONRA HEMEN DIŞARI ÇIKILMALI MI?
Deprem sırasında olduğu kadar sarsıntı sona erdikten sonra da dikkatli davranılması gerekiyor.
Sarsıntının tamamen durmasının ardından çevredeki tehlikeler kontrol edilmeli ve güvenli tahliye yolu kullanılarak bina terk edilmeli.
Deprem sonrasında özellikle gaz kaçağı, elektrik tesisatındaki hasarlar ve düşebilecek yapı parçaları konusunda dikkatli olunmalı.
Hasar gördüğünden şüphelenilen binalara yeniden girilmemeli ve artçı depremlere karşı hazırlıklı olunmalı.
Vatandaşların tahliye sonrasında önceden belirlenen afet ve acil durum toplanma alanlarına yönelmeleri önem taşıyor.
DEPREMDE HAYAT KURTARABİLECEK 7 ÖNEMLİ KURAL
Deprem anında yaralanma riskini azaltmak için bazı temel kuralların bilinmesi gerekiyor.
- Sarsıntı sırasında paniğe kapılarak kapıya koşmayın.
- Merdivenlere ve asansörlere yönelmeyin.
- Sağlam bir masa altında Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulayın.
- Camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durun.
- Başınızı ve ensenizi koruyun.
- Sarsıntı tamamen bitmeden bulunduğunuz koruyucu pozisyondan ayrılmayın.
- Deprem sonrasında güvenli tahliye yolunu kullanarak toplanma alanına gidin.
DEPREME HAZIRLIKLI OLMAK NEDEN ÖNEMLİ?
Deprem sırasında doğru davranışları bilmek, afetin oluşturabileceği tehlikeleri azaltmak açısından büyük önem taşıyor.
Evlerde ağır mobilyaların sabitlenmesi, acil durum çantasının hazırlanması ve aile bireyleriyle birlikte deprem tatbikatı yapılması, afet öncesinde alınabilecek temel önlemler arasında bulunuyor.
Ayrıca yaşanılan binanın deprem güvenliğinin yetkili uzmanlar tarafından değerlendirilmesi, risklerin önceden belirlenmesine yardımcı olabiliyor.
Deprem anında en önemli kural, sarsıntı devam ederken bilinçsizce hareket etmemek ve baş ile boyun bölgesini koruyarak güvenli bir pozisyon almaktır. Kapıya veya merdivenlere koşmak yerine Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanması, deprem sırasında yaralanma riskini azaltabilecek önemli davranışlardan biridir.
