Depremler, Türkiye’nin bir gerçeği olmaya devam ederken, can ve mal kayıplarının artmasındaki en önemli nedenlerden biri deprem anında doğru davranışların bilinmemesi olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, deprem sırasında panik yerine bilinçli hareket edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Peki deprem anında nerede ve nasıl davranılmalı? İşte bina içinde, açık alanda, araçta ve enkaz altında kalanlar için hayati uyarılar.
Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem başladığı anda kesinlikle panik yapılmamalıdır. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Sağlam sandalyelerle desteklenmiş masa altları ya da dolgun koltuk, kanepe gibi koruyucu eşyaların yanına çömelerek hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Baş ve ense, ellerle ya da yastık, kitap gibi malzemelerle korunmalıdır.
Sarsıntı geçene kadar yer değiştirmemek büyük önem taşır. Merdivenlere ve çıkışlara yönelmek, en sık yapılan ve en tehlikeli hatalardan biridir. Araştırmalar, yaralanmaların çoğunun deprem sırasında bina içinde hareket etmeye çalışan kişilerde görüldüğünü ortaya koymaktadır. Balkonlara çıkılmamalı, pencerelerden ya da balkonlardan atlanmamalıdır.
Asansörler kesinlikle kullanılmamalıdır. Camlar, dış duvarlar, aydınlatma sistemleri ve üzerinize düşebilecek her türlü eşyadan uzak durulmalıdır. Deprem sırasında yataktaysanız, üzerinize düşebilecek ağır bir eşya yoksa yerinizde kalıp başınızı yastıkla korumanız önerilir.
Sarsıntı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı, soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Önceden hazırlanmış acil durum çantası alınarak bina, belirlenen güvenli güzergâhtan terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir. Hasar görmüş binalara artçı depremler tamamen sona erene kadar girilmemelidir.
Artçı sarsıntıların ana depremden sonra mutlaka yaşanacağı unutulmamalı, bu süreçte de aynı önlemler kararlılıkla uygulanmalıdır.
Açık Alandaysanız Nasıl Davranmalısınız?
Deprem sırasında açık alandaysanız bulunduğunuz yerde kalmanız en güvenli seçenektir. Enerji hatları, binalar, direkler, ağaçlar ve duvar diplerinden uzak durulmalıdır. Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır.
Deniz kıyısından uzaklaşılmalı, toprak kayması ya da kaya düşme riski bulunan yamaç altlarında bulunulmamalıdır. Binalardan düşebilecek cam kırıkları, bacalar ve sıvalar ciddi tehlike oluşturabileceği için dikkatli olunmalıdır.
Araç Kullanıyorsanız
Araçla seyir halindeyken deprem olursa, bulunduğunuz yer güvenliyse yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalı ve araç içinde kalınmalıdır. Köprüler, üst geçitler ve hasar görmüş yollar kesinlikle kullanılmamalıdır. Araç güvenli bir noktada değilse terk edilerek açık alanlara geçilmelidir.
Tünel veya kapalı otoparkta bulunanların araçtan çıkıp yanına yatması, baş ve boynu koruyacak şekilde pozisyon alması hayati önem taşır.
Enkaz Altında Kaldıysanız
Enkaz altında kalanların kibrit ya da çakmak yakmaması, toz kaldıracak hareketlerden kaçınması gerekir. Ağız ve burun mendil ya da kıyafetle kapatılmalıdır. Borulara veya duvarlara vurarak yerinizi belli etmeye çalışmalı, ıslık kullanmalı ve bağırmayı son çare olarak düşünmelisiniz.
Deprem anında doğru bilgi ve bilinçli davranış, hayatta kalmanın en güçlü anahtarıdır. Uzmanlar, bu bilgilerin herkes tarafından öğrenilmesi ve sık sık hatırlanması gerektiğini vurguluyor.
HABER MERKEZİ